Nhà gỗ 3 gian 22 cột là kiểu nhà truyền thống có quy mô tương đối bề thế, nổi bật với hệ thống cột dày và kết cấu khung gỗ chắc chắn. So với những mẫu nhà 3 gian có số lượng cột ít hơn, phương án 22 cột tạo nên sự cân đối về kết cấu, tăng khả năng đỡ mái và mang đến vẻ vững chãi cho tổng thể công trình. Vậy nhà gỗ 3 gian 22 cột được cấu tạo như thế nào và bố trí công năng ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây.
Điểm đặc biệt của kết cấu nhà gỗ 3 gian 22 cột
Kết cấu 22 cột mang đến nhiều điểm khác biệt cho nhà gỗ 3 gian, từ độ vững chắc của bộ khung đến sự cân đối và bề thế của tổng thể.
Hệ cột đủ tạo thế nhà vững chắc
Điểm dễ nhận thấy ở nhà gỗ 3 gian 22 cột là số lượng cột tương đối lớn so với diện tích và bố cục 3 gian. Hệ cột được phân bổ theo từng hàng, kết hợp với vì kèo, xà và các cấu kiện gỗ khác để tạo thành bộ khung chịu lực thống nhất. Các cột không chỉ có vai trò nâng đỡ phần mái mà còn giúp liên kết các cấu kiện theo chiều ngang và chiều dọc. Khi được tính toán phù hợp với khẩu độ, kích thước nhà và tải trọng mái, hệ khung này tạo nên sự chắc chắn, ổn định cho công trình.
Sự cân đối giữa 3 gian và hệ thống cột
Nhà 3 gian thường được tổ chức theo bố cục đối xứng, trong đó gian giữa có thể rộng hơn hai gian bên tùy thiết kế. Với phương án 22 cột, việc phân bổ cột cần được tính toán đồng bộ với mặt bằng và hệ vì kèo để không làm mất đi sự thông thoáng vốn có của nhà truyền thống. Cột được bố trí thành các hàng trước, sau và bên trong nhà, tạo nên nhịp kết cấu rõ ràng. Khi nhìn tổng thể, các hàng cột cùng hệ mái và vì kèo tạo thành những lớp không gian có chiều sâu, đồng thời giữ được tính cân đối cho toàn bộ ngôi nhà.
Tăng khả năng chịu lực cho phần mái và khung nhà
Một hệ thống cột được bố trí hợp lý sẽ hỗ trợ quá trình truyền tải trọng từ mái xuống phần móng. Đây cũng là lý do kết cấu nhà gỗ truyền thống thường không chỉ dựa vào một vài cột lớn mà sử dụng nhiều cấu kiện liên kết với nhau. Đối với nhà gỗ 3 gian 22 cột, hệ cột kết hợp cùng vì kèo, xà ngang, xà dọc và hệ đỡ mái giúp phân bổ lực tương đối đồng đều. Tuy nhiên, số lượng cột không phải yếu tố duy nhất quyết định độ bền của nhà. Kích thước cấu kiện, loại gỗ, mộng liên kết, khẩu độ và thiết kế móng cũng cần được tính toán phù hợp.
Tạo chiều sâu và sự bề thế cho kiến trúc
Bên cạnh yếu tố kết cấu, 22 cột còn góp phần tạo nên vẻ bề thế cho mẫu nhà 3 gian. Nhiều hàng cột nối tiếp nhau giúp không gian có chiều sâu, đặc biệt khi kết hợp với phần hiên và mái ngói truyền thống. Các cấu kiện gỗ được làm đồng bộ về kích thước, kiểu dáng và tỷ lệ sẽ giúp tổng thể ngôi nhà giữ được vẻ trang nghiêm nhưng không nặng nề. Đây cũng là một trong những điểm khiến nhà 3 gian 22 cột phù hợp với những khuôn viên rộng, muốn kết hợp nhà ở, không gian thờ tự và sân vườn truyền thống.
>> Xem thêm: Báo giá nhà gỗ 3 gian có hậu cung: 3 khoản chi phí dễ phát sinh
Cấu tạo nhà gỗ 3 gian 22 cột gồm những gì?
Để tạo nên một ngôi nhà gỗ 3 gian hoàn chỉnh, các bộ phận từ hệ cột, vì kèo đến phần mái và nền móng đều được liên kết đồng bộ.
Hệ thống cột và vì kèo
Hệ cột là bộ phận quan trọng trong kết cấu nhà gỗ 3 gian 22 cột. Tùy thiết kế, cột có thể gồm cột cái, cột con, cột hiên và các loại cột khác theo từng hàng kết cấu. Cột cái thường có kích thước lớn hơn và giữ vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ bộ vì. Các cột được liên kết với nhau thông qua xà ngang, xà dọc và hệ thống mộng gỗ. Phần vì kèo phía trên tạo thành khung đỡ mái, đồng thời quyết định phần lớn hình dáng và độ dốc của mái nhà. Để công trình chắc chắn, kích thước cột và vì kèo cần được xác định dựa trên khẩu độ, chiều cao nhà, tải trọng mái và loại gỗ sử dụng thay vì chỉ dựa vào số lượng cột.
Kẻ hiên, xà và các cấu kiện liên kết
Ngoài cột và vì kèo, nhà gỗ 3 gian còn có nhiều cấu kiện liên kết tạo thành một hệ khung hoàn chỉnh. Trong đó có thể kể đến kẻ hiên, xà ngang, xà dọc, câu đầu, con rường và các chi tiết mộng liên kết. Kẻ hiên nằm ở khu vực hiên nhà, vừa đảm nhiệm vai trò kết cấu vừa góp phần tạo nên dáng kiến trúc đặc trưng của nhà gỗ cổ truyền. Các thanh xà giúp liên kết hệ cột, hạn chế sự xê dịch của khung nhà và hỗ trợ truyền lực giữa các bộ phận.
Điểm đặc trưng của nhà gỗ truyền thống là các cấu kiện thường được liên kết bằng mộng, hạn chế việc sử dụng kim loại ở những vị trí kết cấu chính. Cách làm này vừa tạo sự chắc chắn vừa thuận lợi cho quá trình tháo lắp, bảo dưỡng khi cần thiết.
Mái nhà và phần nền móng
Mái là bộ phận tạo nên diện mạo đặc trưng của nhà gỗ 3 gian. Tùy phong cách kiến trúc và nhu cầu sử dụng, gia chủ có thể lựa chọn mái ngói truyền thống với độ dốc và hình thức phù hợp. Phía dưới mái là hệ thống khung đỡ gồm hoành, rui, mè và các cấu kiện liên quan. Tải trọng từ mái được truyền qua hệ thống này xuống vì kèo, cột và cuối cùng là nền móng.
Phần móng cũng cần được tính toán phù hợp với điều kiện địa chất và tải trọng của công trình. Nhà gỗ có hệ khung nặng nên việc xử lý nền, móng và cao độ nền cần được thực hiện ngay từ giai đoạn thiết kế để bảo đảm sự ổn định lâu dài.
Hoành, rui, mè và hệ thống đỡ mái
Hoành, rui, mè là những cấu kiện nằm trong hệ mái, có nhiệm vụ tạo mặt phẳng đỡ lớp ngói. Các bộ phận này được bố trí theo nguyên tắc kết cấu nhất định để phân bổ tải trọng mái xuống hệ vì kèo. Hoành thường chạy ngang theo chiều nhà, trong khi rui được bố trí theo chiều dốc mái. Mè nằm phía trên hệ rui và là bộ phận trực tiếp hỗ trợ lớp ngói. Kích thước, khoảng cách và cách liên kết giữa các cấu kiện cần được tính toán phù hợp với loại ngói và thiết kế mái.
Nhà gỗ 3 gian 22 cột được bố trí công năng ra sao?
Nhà gỗ 3 gian 22 cột thường được bố trí theo nguyên tắc đối xứng, trong đó gian giữa giữ vai trò trung tâm và hai gian bên đảm nhiệm các công năng sinh hoạt. Gian giữa thường được sử dụng làm nơi thờ cúng, tiếp khách hoặc kết hợp cả hai, tạo không gian trang trọng cho ngôi nhà. Hai gian bên có thể bố trí làm nơi nghỉ ngơi, sinh hoạt hoặc tiếp khách tùy theo nhu cầu của gia đình. Hệ thống cột được sắp xếp hợp lý cũng giúp phân chia không gian mà không cần sử dụng quá nhiều vách ngăn, giữ được sự thông thoáng đặc trưng của nhà gỗ truyền thống.
Bên cạnh không gian chính, phần hiên và sân trước cũng được chú trọng để tạo sự liên kết giữa nhà và cảnh quan. Hiên có thể dùng làm nơi uống trà, nghỉ ngơi, trò chuyện; sân trước kết hợp cây xanh, tiểu cảnh giúp tổng thể công trình hài hòa hơn. Với gia đình cần nhiều không gian sinh hoạt, nhà gỗ này có thể kết hợp thêm nhà ngang hoặc công trình phụ phía sau để bố trí bếp, phòng ngủ và các tiện ích khác mà vẫn giữ được sự trang nghiêm cho nhà chính.
Nhà gỗ 3 gian 22 cột nổi bật với hệ khung chắc chắn, bố cục cân đối và vẻ ngoài bề thế nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng của kiến trúc nhà gỗ truyền thống. Nếu quý gia chủ đang có nhu cầu thiết kế và thi công nhà gỗ, gia chủ nên lựa chọn đơn vị có kinh nghiệm như Nhà Gỗ Phúc Lộc hay Kiến Trúc Phúc Lộc để được tư vấn về mặt bằng, kết cấu, loại gỗ và phương án thi công phù hợp với khuôn viên thực tế.
Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm
Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
>Tham khảo thêm video về nhà gỗ truyền thống Bắc Bộ
>Tham khảo thêm những dự án nhà gỗ đẹp